<

Kloster

Klasztor cysters├│w w Chorin

Bild eines Klosters - Klasztor cysters├│w w Chorin

Klasztor zosta┼é za┼éo┼╝ony jako filia opactwa w Lehnin i ufundowany przez margrabi├│w brandenburskich. Wcze┼Ťniejsza siedziba Mariensee, wybudowana w 1258 roku, mie┼Ťci┼éa si─Ö nad jeziorem Parsteiner. Ze wzgl─Ödu jednak na fakt, ┼╝e po┼éo┼╝enie to by┼éo niekorzystne dla rozwoju gospodarki, klasztor przeniesiono w 1273 roku do Chorin. Na jego posiad┼éo┼Ťci sk┼éada┼éo si─Ö ponad trzyna┼Ťcie wsi, jedena┼Ťcie folwark├│w i dwa dwory miejskie. Po┼éo┼╝ony w regionie granicznym klasztor cz─Östo sta┼é w centrum wydarze┼ä politycznych. Od po┼éowy XV wieku opaci chory┼äscy nosili tytu┼é radc├│w elektorskich. W latach 1542 i 1543 dosz┼éo do likwidacji klasztoru w wyniku reformacji, przy czym zabudowania i maj─ůtek sta┼éy si─Ö domen─ů elektorsk─ů. W XIX wieku przeprowadzono pierwsze badania archeologiczne i historyczno-architektoniczne, w kt├│rych bra┼é udzia┼é m.in Friedrich Schinkel.

Icon eines Kalenders f├╝r Klosterland-Veranstaltungen

Klasztor cysters├│w w Chorin

Amt Chorin 11a

16230 Chorin

Gr├╝ndungsjahr

1258

Ordenszugeho╠łrigkeit

Cysterski

Architektura

Wczesnogotyckie za┼éo┼╝enie nad jeziorem Amtssee zosta┼éo od pocz─ůtku zaplanowane jako klasztor reprezentacyjny i miejsce poch├│wku rodu Aska┼äczyk├│w. Z tr├│jskrzyd┼éowej klauzury pozosta┼éy do dzi┼Ť skrzyd┼éa wschodnie i zachodnie, a tak┼╝e budynek szpitalny ÔÇô nazywany r├│wnie┼╝ domem opata ÔÇô oraz ko┼Ťci├│┼é po stronie p├│┼énocnej kompleksu. Ruiny m┼éyna i budynek browaru s─ů pozosta┼éo┼Ťciami zabudowa┼ä gospodarczych.

Położenie

Ruiny klasztoru le┼╝─ů na terenie g─Östo zalesionego i obfitego w jeziora rezerwatu biosfery┬á Schorfheide-Chorin, wpisanego na list─Ö ┼Ťwiatowego dziedzictwa UNESCO. S─ůsiednie miasta Oderberg i Eberswalde urzekaj─ů malowniczym po┼éo┼╝eniem i ciekawymi zabytkami, a pochodz─ůca z 1934 roku podno┼Ťnia statk├│w na kanale Finowkanal w Niederfinow jest chronionym zabytkiem techniki.

Główne atrakcje

Imponuj─ůcy zesp├│┼é architektoniczny jest jednym z najwa┼╝niejszych zabytk├│w gotyku ceglanego w p├│┼énocnych Niemczech. Na szczeg├│ln─ů uwag─Ö zas┼éuguj─ů fasada zachodnia dawnego tr├│jnawowego ko┼Ťcio┼éa i wspania┼éa ceglana ornamentyka zdobi─ůca budynki: wici ro┼Ťlinne z lilii i winoro┼Ťli, fryzy geometryczne i z motywami zwierz─ůt, a tak┼╝e bogate w detale wsporniki sklepie┼ä. W skrzydle zachodnim zachowa┼éy si─Ö r├│wnie┼╝ cz─Ö┼Ťciowo malowid┼éa ┼Ťcienne z pocz─ůtku XIV wieku.

Koncerty w ramach ÔÇ×Chory┼äskiego Lata MuzycznegoÔÇŁ nale┼╝─ů do najbardziej cenionych imprez kulturalnych w Brandenburgii.

Klasztor Cysters├│w w Chorin

Li┼Ťcie winoro┼Ťli i motywy zoomorficzne

Opactwo cysterskie w Chorin pe┼éni┼éo funkcj─Ö klasztoru reprezentacyjnego oraz miejsca poch├│wku margrabi├│wbrandenburskich z dynastii aska┼äskiej. Jego okaza┼éo┼Ť─ç przejawia┼éa si─Ö poprzez samo po┼éo┼╝enie obiektu oraz og├│lnewra┼╝enie architektoniczne. Podkre┼Ťla┼éy j─ů doskonale wykonane detale konstrukcyjne i zdobnicze, a tak┼╝e miniona,lecz w niekt├│rych miejscach jeszcze dzi┼Ť dostrzegalna r├│┼╝norodno┼Ť─ç kolorystyczna.

Do budowy klasztoru wykorzystano ceg┼éy o r├│┼╝norodnych kszta┼étach, wykazuj─ůce si─Ö rzadko spotykan─ů wielko┼Ťci─ů iform─ů. Podobne elementy, wyst─Öpuj─ůce w p├│┼║niejszej architekturze klasztornej na terenie dawnej Marchii Brandenburskiej – nie tylko w obiektach cysterskich ÔÇô wskazuj─ů na silny wp┼éyw, jaki chory┼äska strzecha budowlana wywar┼éa na budownictwo sakralne ca┼éego regionu.

Z zewn─ůtrz zabudowania klasztoru w Chorin pokryte by┼éy jednobarwn─ů glazur─ů, cz─Ö┼Ťciowo po to, by wyr├│wna─çr├│┼╝nobarwno┼Ť─ç ceg┼éy. Zdobi─ů je r├│┼╝norodne fryzy: wici ro┼Ťlinne z lilii i winoro┼Ťli, fryzy geometryczne i z motywamizwierz─ůt ÔÇô lisa i psa my┼Ťliwskiego. Wiele z cegie┼é pokrytych jest┬á wyrytymi rysunkami. Wsporniki sklepie┼ä z ceg┼éy palonej we wn─Ötrzu skrzyd┼éa wschodniego bogate s─ů w detale i przedstawiaj─ů ro┼Ťliny oraz motywy zoomorficzne. Figuralne przedstawienia wycinano w jeszcze nie wypalonej cegle.

Nie tylko biel i czerwień

┼Üciany ko┼Ťcio┼éa by┼éy otynkowane na bia┼éo. Na ich tle odcina┼éy si─Ö ÔÇô utrzymane w czerwieni cegie┼é i przedzielone biel─ůfug ÔÇô obramowania okien i portali. Wi─ůzki s┼éu┼╝ek, udekorowane motywami kwiatowymi kapitele oraz wsporniki sklepienia ┼╝ebrowego w nawie g┼é├│wnej by┼éy wielobarwne.

Niekt├│re z cegie┼é na pod┼éodze pokryte s─ů ┼éukowatymi reliefami, podczas gdy czerwone i czarne kamienie wprezbiterium ko┼Ťcio┼éa tworz─ů wz├│r szachownicy.

W skrzydle zachodnim zachowa┼éy si─Ö pozosta┼éo┼Ťci malowide┼é ┼Ťciennych ze wczesnego XIV wieku. Na ┼Ťcianie p├│┼énocnej tzw. Sali Ksi─ů┼╝─Öcej przedstawiaj─ů one pok┼éon Trzech Kr├│li, rze┼║ niewini─ůtek w Betlejem i chrzest Jezusa, a w jadalni konwers├│w ukrzy┼╝owanie Chrystusa. Na pozosta┼éych ┼Ťcianach Sali Ksi─ů┼╝─Öcej zachowa┼éy si─Ö resztki tynku ze ┼Ťladami polichromii. Pozwala to przypuszcza─ç, ┼╝e pomieszczenie w pe┼éni pokryte by┼éo freskami, podczas gdy lam├│wki drzwi i okien, podobnie jak w ko┼Ťciele, mia┼éy czerwon─ů – kontrastuj─ůc─ů z bia┼éymi fugami – pow┼éok─Ö. Sklepienie refektarza r├│wnie┼╝ by┼éo wielobarwne, gdy┼╝ podczas bada┼ä archeologicznych w le┼╝─ůcej pod nim piwnicy znaleziono fragmenty pochodz─ůcych stamt─ůd cegie┼é z turkusowymi, szarymi i czarnymi resztkami farby.

Bibliografia (kliknij)

  • KRAUSE, Manfred/NISCH, Gunter: Backstein, das Baumaterial des Klosters Chorin. Chorin 1991.
  • RAUE, Jan: Architekturfarbigkeit des Backsteinbaus. Eine vergleichende Studie an Stadt- und Klosterkirchen in der Mark Brandenburg. Worms 2007.
  • SCHMOLL gen. EISENWERTH, Joseph Adolf: Das Kloster Chorin und die askanische Architektur in der Mark Brandenburg 1260ÔÇô1320. Berlin 1961.
  • SCHUMANN, Dirk: Mauerwerk und Dekor. Die ornamentale Aufwertung der m├Ąrkischen Architektur um 1300. In: BADST├ťBNER, Ernst/SCHUMANN, Dirk (Hrsg.): Licht und Farbe in der mittelalterlichen Backsteinarchitektur des s├╝dlichen Ostseeraums. Berlin 2005, S. 326ÔÇô347.
  • WITTKOPP, Blandine/SCHUMANN, Dirk/WAGNER, Stefanie: Chorin. Zisterzienser. Bau- und Kunstgeschichte. In: HEIMANN, Heinz-Dieter/NEITMANN, Klaus/SCHICH, Winfried u.a. (Hrsg.): Brandenburgisches Klosterbuch. Handbuch der Kl├Âster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts, Bd. 1. Berlin 2007, S. 341ÔÇô348.

 

Text: Justyna Gralak

Architektura

Okazała budowla z cegły

Ruiny dawnego opactwa cysters├│w w Chorin s─ů jednym z najwa┼╝niejszych zabytk├│w p├│┼énocnoniemieckiego gotykuceglanego. Okaza┼éa budowla ┼é─ůczy w sobie apogeum dokona┼ä ┼Ťredniowiecznej architektury z interesuj─ůc─ů histori─ů jej bada┼ä. Wykopaliska archeologiczne i prace restauratorskie trwaj─ů tutaj bowiem nieustannie od pocz─ůtku XIX wieku.

Za┼éo┼╝enie klasztorne ÔÇô wzniesione oko┼éo 1300 roku po przeniesieniu konwentu z Mariensee na zbocze zachodniegobrzegu jeziora Amtssee ÔÇô od pocz─ůtku by┼éo pomy┼Ťlane nie tylko jako klasztor cysterski, ale i jako budowlareprezentacyjna ÔÇô rodzinny klasztor oraz miejsce poch├│wku przedstawicieli dynastii akska┼äskiej. Od strony p├│┼énocnej,na najwy┼╝szym wzniesieniu, usytuowano ko┼Ťci├│┼é. Tr├│jskrzyd┼éowa klauzura rozci─ůga┼éa si─Ö na po┼éudnie. Dopo┼éudniowego rogu skrzyd┼éa zachodniego przylega┼éo tzw. infirmarium, czyli budynek szpitalny dla mnich├│w orazbudynek konwers├│w. Cho─ç nie wszystkie zabudowania kompleksu zachowa┼éy si─Ö do dzi┼Ť, nadal mo┼╝na rozpozna─ç jego dawne znaczenie.

Ko┼Ťci├│┼é klasztorny by┼é tr├│jprz─Ös┼éow─ů bazylik─ů o konstrukcji s┼éupowej ze sklepieniem krzy┼╝owo-┼╝ebrowym, naw─ůpoprzeczn─ů, czyli transeptem oraz pi─Öciostronnym prezbiterium, ┼é─ůcz─ůcymi p├│┼║nogotyckie formy z nowoczesnymi rozwi─ůzaniami gotyku ceglanego. Szczeg├│ln─ů atrakcj─Ö stanowi fasada zachodnia ko┼Ťcio┼éa z trzema maswerkami, dwiema ÔÇô uwie┼äczonymi o┼Ťmiostronnymi dachami w kszta┼écie piramidy ÔÇô wie┼╝ami ze schodami, rozet─ů, a tak┼╝e misternymi i urozmaiconymi zdobieniami gotyckimi, kt├│re odnale┼║─ç mo┼╝na r├│wnie┼╝ w zachowanych skrzyd┼éach wschodnim i zachodnim.

┼╗ycie w klasztorze

Dawne funkcje pomieszcze┼ä w dw├│ch zachowanych skrzyd┼éach mo┼╝na ÔÇô tak┼╝e dzi─Öki intensywnym pracomarcheologicznym ÔÇô bez trudu okre┼Ťli─ç. W skrzydle wschodnim znajdowa┼éy si─Ö zakrystia, biblioteka, parlatorium, czyinaczej rozm├│wnica (miejsce do prowadzenia rozm├│w z go┼Ť─çmi), fraternia (sala braci), kapitularz oraz dormitorium napi─Ötrze.

W skrzydle zachodnim znajdowa┼éy si─Ö natomiast kuchnia, refektarz konwers├│w, na pi─Ötrze ich dormitorium, a tak┼╝e tzw. Sala Ksi─ů┼╝─Öca. Po stronie zachodniej znajdowa┼éo si─Ö ponadto wej┼Ťcie do za┼éo┼╝enia klasztornego z budynkiembramnym, charakteryzuj─ůce si─Ö wysok─ů jako┼Ťci─ů pod wzgl─Ödem architektonicznym.

Jako zakon d─ů┼╝─ůcy do samowystarczalno┼Ťci cystersi potrzebowali wielu budynk├│w gospodarczych, z kt├│rych wChorin do dzi┼Ť przetrwa┼éy niekt├│re. Istnienie pozosta┼éych mo┼╝na stwierdzi─ç na podstawie wykopaliskarcheologicznych. Klasztor dysponowa┼é m┼éynem, po┼éo┼╝onym bezpo┼Ťrednio przed murami, a tak┼╝e przyleg┼éym doskrzyd┼éa zachodniego klauzury browarem. Zar├│wno budynki gospodarcze, jak i klasztorne otoczone by┼ée murem.

Niekt├│re z pomieszcze┼ä klauzury, jak infirmarium (sala chorych) czy fraternia, wyposa┼╝one by┼éy w system ogrzewaniaciep┼éym powietrzem – ┼Ťredniowieczn─ů form─Ö ogrzewania centralnego.

Do rozebranego skrzyd┼éa po┼éudniowego, refektarza, przylega┼éo kalefaktorium (ogrzewalnia), kt├│re najprawdopodobniejr├│wnie┼╝ ogrzewano w ten spos├│b. Zmy┼Ťlny system wodny oraz kana┼é├│w odprowadzaj─ůcych ┼Ťcieki umo┼╝liwia┼é ┼éatwe zaopatrzenie w wod─Ö do wszystkich cel├│w.

Pracoch┼éonne zdobnictwo typowe dla gotyku ceglanego, ale tak┼╝e powtarzaj─ůce si─Ö detale architektoniczne tworz─ůprogramowo jednolity zesp├│┼é architektoniczny, kt├│ry w og├│lnym wra┼╝eniu┬á stanowi─ç mia┼é symbol Niebia┼äskiegoJeruzalem.

Quellen - Bitte hier klicken

Quellen:

  • BADST├ťBNER, Ernst: Brandenburg. Das Land um Berlin ÔÇô Kunst und Geschichte zwischen Elbe und Oder. K├Âln 2000.
  • RAUE, Jan: Architekturfarbigkeit des Backsteinbaus. Eine vergleichende Studie an Stadt- und Klosterkirchen in der Mark Brandenburg. Worms 2007.
  • SCHMOLL gen. EISENWERTH, Joseph Adolf: Das Kloster Chorin und die askanische Architektur in der Mark Brandenburg 1260ÔÇô1320. Berlin 1961.
  • SCHUMANN, Dirk: Mauerwerk und Dekor. Die ornamentale Aufwertung der m├Ąrkischen Architektur um 1300. In: BADST├ťBNER, Ernst/SCHUMANN, Dirk (Hrsg.): Licht und Farbe in der mittelalterlichen Backsteinarchitektur des s├╝dlichen Ostseeraums. Berlin 2005, S. 326ÔÇô347.
  • WITTKOPP, Blandine/SCHUMANN, Dirk/WAGNER, Stefanie: Chorin. Zisterzienser. Bau- und Kunstgeschichte. In: HEIMANN, Heinz-Dieter/NEITMANN, Klaus/SCHICH, Winfried u.a. (Hrsg.): Brandenburgisches Klosterbuch. Handbuch der Kl├Âster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts, Bd. 1. Berlin 2007, S. 341ÔÇô348.

 

Text: Justyna Gralak

Położenie

Pomi─Ödzy regionami Uckermark i Barnim

Ruina klasztoru po┼éo┼╝ona jest w┼Ťr├│d las├│w i jezior puszczy Schorfheide, w samym sercu wpisanego na list─Ö UNESCORezerwatu Biosfery Schorfheide-Chorin. Imponuj─ůca przyroda i tworzony w ci─ůgu wiek├│w krajobraz kulturowy tworz─ůinteresuj─ůc─ů ca┼éo┼Ť─ç.

W ┼Ťredniowieczu ten ┼Ťr├│dle┼Ťny teren z licznymi wodami powierzchniowymi nale┼╝a┼é pocz─ůtkowo do Pomorza i by┼ézamieszkany przez S┼éowian. W wyniku niemieckiego osadnictwa na wschodzie w czasie pe┼énego ┼Ťredniowieczaobszar ten po 1230 roku dosta┼é si─Ö pod panowanie Aska┼äczyk├│w. ┼Ülady osadnictwa ┼Ťredniowiecznego daj─ů si─Öjeszcze odczyta─ç w strukturach miejscowo┼Ťci. Ruiny zamk├│w – jak Grimnitz w Joachimsthal – ┼Ťwiadcz─ů o panowaniu dynastii aska┼äskiej, ruiny klasztoru za┼Ť o dzia┼éalno┼Ťci cysters├│w.

Z histori─ů chory┼äskich cysters├│w zwi─ůzane jest miasto Oderberg. Wraz z Eberswalde i Liebenwalde znakuje ono lini─Ö podboj├│w Aska┼äczyk├│w na wsch├│d do Finowtal i nad Odr─Ö we wczesnym XIII wieku. Wszystkie z tych miast by┼éy pocz─ůtkowo grodami i powsta┼éy w celu zabezpieczenie granic. W Oderbergu chory┼äski klasztor posiada┼é winnic─Ö nad brzegami Odry oraz dw├│r miejski.

Dzi┼Ť w malowniczo po┼éo┼╝onym Oderbergu wzd┼éu┼╝ Starej Odry (Alte Oder) mo┼╝na podziwia─ç przede wszystkimneogotycki ko┼Ťci├│┼é, wybudowany przez architekta Augusta St├╝lera, a w dolinie ruiny wzniesionego w XIV wieku zamku ÔÇ×B├ĄrenkastenÔÇŁ, do XVIII wieku s┼éu┼╝─ůcego jako forteca.

Willowa dzielnica i d┼║wig do podnoszenia statk├│w

Eberswalde, cho─ç mocno zniszczone w czasie drugiej wojny ┼Ťwiatowej, ukrywa skarby architektoniczne. Zamek(Eberswalder Burg) ju┼╝ wprawdzie nie istnieje, za to bez w─ůtpienia warty zwiedzenia jest po┼éo┼╝ony na po┼éudnie odstar├│wki ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Marii Magdaleny. Ta gotycka bazylika z drugiej po┼éowy XIII wieku wskazuje w swojej formie irealizacji liczne podobie┼ästwa z klasztorem w Chorin. Szczeg├│lnie godne uwagi jest zdobnictwo portalu z p├│┼║negoXIII wieku.

Na rynku wyr├│┼╝niaj─ů si─Ö ratusze ÔÇô jeden z XVIII wieku, a drugi datowany na oko┼éo 1900 rok. W niedaleko po┼éo┼╝onymbudynku o konstrukcji ryglowej z galeri─ů od strony podw├│rza z 1663 roku, w kt├│rym dawniej mie┼Ťci┼éa si─Ö apteka, dzi┼Ťswoj─ů siedzib─Ö ma muzeum miejskie. Po┼éudniowa cz─Ö┼Ť─ç miasta unikn─Ö┼éa zniszcze┼ä wojennych i jest obecnie zadban─ůdzielnic─ů willow─ů i dom├│w uzdrowiskowych.

B─Öd─ůc w Eberswalde i Oderbergu, warto zrobi─ç kr├│tki wypad do Hohenfinow, by zwiedzi─ç tamtejszy ko┼Ťci├│┼é roma┼äski.By┼éa to pierwotnie tr├│jnawowa bazylika z kamienia polnego z poprzeczn─ů wie┼╝─ů na zachodzie. Imponuj─ůca budowladatowana jest na XIII wiek i zosta┼éa najprawdopodobniej wzniesiona na potrzeby za┼éo┼╝enia miasta, do kt├│rego jednaknigdy nie dosz┼éo. Na p├│┼énoc od Hohenfinow le┼╝y Niederfinow nad kana┼éem Finow, po┼é─ůczeniem mi─Ödzy Hawel─ů aOdr─ů. By pokona─ç r├│┼╝nic─Ö wysoko┼Ťci 36 metr├│w na drodze wodnej, wzniesiono przy budowie kana┼éu w latach 1906-1914 ci─ůg ┼Ťluz z czterech schodk├│w. Nie jest on ju┼╝ dzi┼Ť u┼╝ywany. Od 1934 roku statki transportowane s─ů bowiem przy pomocy d┼║wigu.

Bibliografia i linki (kliknij)

  • BADST├ťBNER, Ernst: Brandenburg. Das Land um Berlin ÔÇô Kunst und Geschichte zwischen Elbe und Oder. K├Âln 2000.
  • barnim.de
  • dhm.de/ausstellungen/burg-und-herrschaft/brandenburg/start.htm
  • eberswalde.de
  • oderberg.info
  • schiffshebewerkndf.de
  • schorfheide-chorin.de
  • uckermark.de

Text: Justyna Gralak

Oferta turystyczna

Ruina i centrum kultury

Dla mi┼éo┼Ťnik├│w sztuki i historii pocysterski klasztor jest wystarczaj─ůcym powodem, by odwiedzi─ç Chorin. Imponuj─ůcabudowla to jeden z najwa┼╝niejszych zabytk├│w gotyku ceglanego w p├│┼énocnych Niemczech, pe┼éni─ůca jednocze┼Ťniefunkcj─Ö regionalnego centrum kultury. Sta┼ée wystawy informuj─ů o historii architektonicznej klasztoru oraz zakonucysters├│w. Obszerny program obejmuje ponadto koncerty, przedstawienia teatralne, imprezy, ofert─Ö edukacyjn─ů imuzealn─ů oraz wystawy. Do cyklicznych imprez rocznych nale┼╝─ů Chory┼äskie Lato Muzyczne (Choriner Musiksommer)oraz Chory┼äskie Lato Operowe (Choriner Opernsommer). Na prze┼éomie lat 2010/2011 wprowadzono koncertynoworoczne, kt├│re r├│wnie┼╝ maj─ů sta─ç si─Ö imprez─ů cykliczn─ů. Na Wielkanoc, w pa┼║dzierniku i w czasie adwentu maj─ůmiejsce targi klasztorne.

Puszcza Schorfheide i nieska┼╝ona przyroda

Przyroda puszczy Schorfheide zach─Öca do w─Ödr├│wek, jazdy na rowerze i sp┼éyw├│w kajakowych. Wpisany na list─ÖUNESCO Rezerwat Biosfery Schorfheide-Chorin zajmuje powierzchni─Ö 1291 kilometr├│w kwadratowych i nale┼╝y tymsamym do najwi─Ökszych obszar├│w chronionych w Niemczech. Na jego terenie znajduje si─Ö oko┼éo 240 jezior. Niezliczone bagna, rozleg┼ée ┼é─ůki, pola┬á oraz lasy wywieraj─ů ogromne wra┼╝enie. Rezerwat dysponuje ponadto g─Öst─ů sieci─ů szlak├│w w─Ödr├│wkowych. Mi┼éo┼Ťnicy przyrody nie mog─ů przegapi─ç wizyty w Centrum Informacyjnym Zwi─ůzku Ochrony Przyrody ÔÇ×Blumberger M├╝hleÔÇŁ (Informationszentrum Blumberger M├╝hle des Naturschutzbundes). Za pomoc─ů wystaw informuje ono o faunie i florze puszczy oraz o ochronie ┼Ťrodowiska i zr├│wnowa┼╝onym rozwoju. Niedaleko g┼é├│wnej siedziby centrum ÔÇô zbudowanego wed┼éug za┼éo┼╝e┼ä ekologicznych i wygl─ůdaj─ůcego jak pie┼ä drzewa ÔÇô rozci─ůga si─Ö iczne stawy rybne, wie┼╝e obserwacyjne i place zabaw dla dzieci. Zwiedzanie mo┼╝liwe jest w j─Özyku niemieckim i po wcze┼Ťniejszym zg┼éoszeniu ÔÇô w angielskim. Materia┼éy informacyjne s─ů jednak┼╝e dost─Öpne r├│wnie┼╝ po polsku.

Kto chcia┼éby ponadto obserwowa─ç dzikie zwierz─Öta, powinien odwiedzi─ç Rezerwat Dzikich Zwierz─ůt Schorfheide(Wildpark Schorfheide) niedaleko Gro├č Sch├Ânebeck. Tutaj na rozleg┼éych wybiegach ┼╝yj─ů typowe dla tego regionu gatunki dzikich zwierz─ůt: wilki, zwierzyna p┼éowa, daniele oraz wydry. R├│wnie┼╝ zwierz─Öta, kt├│rych nie mo┼╝na spotka─ç ju┼╝ na wolno┼Ťci ÔÇô jak ┼éosie, ┼╝ubry i rysie ÔÇô znajduj─ů tutaj swoje schronienie.

Po┼éo┼╝ony na terenie puszczy Schorfheide Chorin graniczy ponadto z Narodowym Parkiem Geologicznym ÔÇ×Kraina polodowcowa nad brzegiem OdryÔÇŁ (Nationaler Geopark ÔÇ×Eiszeitland am OderrandÔÇŁ), za┼éo┼╝onym z uwagi na r├│┼╝norodny i interesuj─ůcy pod wzgl─Ödem geologicznym krajobraz z moren─ů denn─ů, moren─ů czo┼éow─ů, sandrami i pradolinami z czas├│w ostatniego zlodowacenia oko┼éo 15 tysi─Öcy lat temu. Centrum dla zwiedzaj─ůcych w Gro├čziethen s┼éu┼╝y wyczerpuj─ůcymi informacjami na temat krajobraz├│w polodowcowych i epoki lodowcowej. Na terenie parku wytyczona jest Marchijska Droga Lodowcowa (M├Ąrkische Eiszeitstra├če).

Niedaleko po┼éo┼╝one miasta takie jak Eberswalde czy nieco bardziej oddalone Angerm├╝nde s─ů atrakcyjne podwzgl─Ödem turystycznym i r├│wnie┼╝ zach─Öcaj─ů do wizyty. Bez problemu mo┼╝na znale┼║─ç tam nocleg, jak i licznerestauracje oraz bistra. Warto wybra─ç si─Ö r├│wnie┼╝ na wie┼Ť ÔÇô na przyk┼éad do Wioski Ekologicznej Brodowin (├ľkodorfBrodowin). Obok sklepu z ekologiczn─ů ┼╝ywno┼Ťci─ů uprawian─ů w gospodarstwie biodynamicznym znale┼║─ç mo┼╝na tu tak┼╝e mo┼╝liwo┼Ťci noclegu oraz ofert─Ö gastronomiczn─ů w pi─Öknym otoczeniu. W samym Chorin mo┼╝na po spacerze wok├│┼é klasztoru wst─ůpi─ç mi─Ödzy innymi do restauracji ÔÇ×Alte Klostersch├ĄnkeÔÇŁ nad jeziorem Amtssee.

Linki (kliknij)

  • kloster-chorin.org
  • schorfheide-chorin.de
  • wildpark-schorfheide.de
  • blumberger-muehle.de
  • brodowin.de
  • eiszaitland-am-oderrand.de
  • eiszeitstrasse.de
  • eberswalde.de
  • angerm├╝nde.de

 

Text: Justyna Gralak

Historia

Pod panowaniem Askańczyków

Margrabiowie brandenburscy planowali za┼éo┼╝enie nowego klasztoru w regionie Uckermark jako klasztorureprezentacyjnego i popierali w zwi─ůzku z tym utworzenie filii opactwa Lehnin. Jednak┼╝e zanim nast─ůpi┼éa budowaklasztoru w obecnym miejscu w Chorin, rozpocz─Öto w 1258 roku wznoszenie opactwa w Mariensee nad jezioremParsteiner. Ze wzgl─Ödu jednak na fakt, ┼╝e po┼éo┼╝enie to okaza┼éo si─Ö niekorzystne dla rozwoju gospodarki, margrabiowieJohann II, Otto IV i Konrad zgodzili si─Ö w 1273 roku na przeniesienie klasztoru do Chorin.

Posiad┼éo┼Ť─ç klasztorna rozci─ůga┼éa si─Ö na 13 wsi wraz z patronatem ko┼Ťcielnym i na kilka gospodarstw ziemskich. Praca w gospodarstwach, kt├│r─ů zajmowali si─Ö konwersi i kt├│ra opiera┼éa si─Ö g┼é├│wnie na uprawie roli i hodowli byd┼éa, pozwoli┼éa klasztorowi na samowystarczalno┼Ť─ç gospodarcz─ů. We wsiach stawiano natomiast na rent─Ö feudaln─ů.

Od roku 1421 w┼éasno┼Ťci─ů klasztoru by┼éo tak┼╝e ma┼ée miasto Niederfinow. Ponadto posiada┼é on dwory miejskie w Angerm├╝nde i Oderbergu, jak i dw├│r opata w Berlinie.

W centrum wydarzeń politycznych

Za spraw─ů po┼éo┼╝enia w regionie przygranicznym oraz pozycji opactwa jako reprezentacyjnego ┬áklasztoruAska┼äczyk├│w Chorin cz─Östo znajdowa┼é si─Ö w centrum konflikt├│w i wydarze┼ä politycznych. Po wymarciu dynastii w1320 (1319) roku stosunki z kolejnymi margrabiami by┼éy cz─Östo napi─Öte. Klasztor zosta┼é przyk┼éadowo wci─ůgni─Öty w1348 roku w konflikt pomi─Ödzy margrabi─ů Ludwikiem Starszym a ÔÇ×fa┼észywym WaldemaremÔÇŁ. Waldemar, podaj─ůcy si─Öza nie┼╝yj─ůcego margrabiego brandenburskiego o tym samym imieniu wkroczy┼é do Marchii Wkrza┼äskiej, maj─ůcwsparcie cesarza Karola IV i Meklemburczyk├│w. Konwent musia┼é w tej sytuacji uzna─ç Waldemara za nowego margrabi─Ö. Po tym jednak, jak w 1349 roku sytuacja polityczna si─Ö rozlu┼║ni┼éa, ponownie odwr├│ci┼é si─Ö do niego plecami.

Chory┼äscy opaci pe┼énili od po┼éowy XV wieku funkcje doradc├│w na dworze ksi─ů┼╝─Öcym i przejmowali zadania dyplomatyczne. Ponadto klasztor bra┼é udzia┼é w za┼éo┼╝eniu Brandenburskiego Uniwersytetu Krajowego Alma Mater Viadrina we Frankfurcie nad Odr─ů (Brandenburgische Landesuniversit├Ąt Alma Mater Viadrina in Frankfurt an derOder) oraz w budowie ksi─ů┼╝─Öcego pa┼éacu w C├Âlln nad Sprew─ů.

W latach 30 XVI wieku braci zakonni zacz─Öli odczuwa─ç skutki reformacji ÔÇô zostali zmuszeni do sprzeda┼╝y kilku posiad┼éo┼Ťci klasztornych, przy czym konwent nie by┼é ju┼╝ w├│wczas w komplecie. Pomi─Ödzy rokiem 1452 a 1543 klasztor zosta┼é oficjalnie rozwi─ůzany przez Joachima II Hektora i przekszta┼écony w dobra kameralne.

Prace konserwatorskie

Przed rokiem 1810, kiedy Friedrich Schinkel rozpocz─ů┼é prace konserwatorskie, wiele z oryginalnych budynk├│wpodupada┼éo. Ju┼╝ w pierwszej po┼éowie XIX wieku przygotowano pierwsze rysunki i przeprowadzano badaniaarcheologiczne. Jednocze┼Ťnie rozebrano jednak┼╝e cz─Ö┼Ť─ç zabudowa┼ä, a kompleks uzupe┼éniono elementamineogotyckimi. Prace by┼éy kontynuowane do 1928, kiedy to Paul Eichholz i Walther Schleyer przeprowadziliinwentaryzacj─Ö zabytk├│w oraz badania architektoniczne. Od roku 1954 ruiny klasztoru znajduj─ů si─Ö pod opiek─ůkonserwatorsk─ů, a na ich terenie prowadzone s─ů intensywne wykopaliska archeologiczne i prace restauratorskie.

Bibliografia (kliknij)

  • BITTNER, G├╝nther: Chorin ÔÇô Gestallt und Geschichte eines ehemaligen Zisterzienserklosters. Leipzig 1980.
  • FR├ľHLICH, Roland: Die Zisterzienser und ihre Weinberge in Brandenburg. Berlin 2010.
  • GAHLBECK, Christian/SCHRAGE, Getraud Eva: Chorin. In: HEIMANN, Heinz-Dieter/NEITMANN, Klaus/SCHICH, Winfried u.a. (Hrsg.): Brandenburgisches Klosterbuch. Handbuch der Kl├Âster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts, Bd. 1. Berlin 2007, S. 329ÔÇô353.

 

Text: Justyna Gralak

Kontakt

Kloster Chorin
Amt Chorin 11a
16230 Chorin

Telefon +49 (0)3336 670 377
E-Mail chorin@klosterland.de
Internet www.kloster-chorin.org

Położenie